کتابچه خطی شرح نهج البلاغه دوره قاجار در موزه فاطمی

خبرگزاری ایسنا

یکی از مهمترین آثاری که از امیرالمؤمنین(ع) بر جای مانده است کتاب شریف نهج البلاغه است که توسط سید رضی از علمای برجسته قرن چهارم هجری ازمیان انبوهی از سخنان امیرالمؤمنین(ع) برگزیده شده است و از نظر فصاحت و بلاغت در اوج قرار دارد.

برخی عنوان کرده‌اند منبع سید رضی برای گردآوری سخنان حضرت علی(ع) بسیار غنی و گسترده بوده؛ چرا که او برای جمع‌آوری این کتاب از دو کتابخانه بزرگ بغداد بهره برده است. یکی از آنها کتابخانه ۸۰ هزار جلدی برادرش سید مرتضی بوده و دیگری نیز کتابخانه ۱۰ هزار جلدی «بیت الحکمه» وزیر بهاءالدوله ابن‌بویه دیلمی بوده است.

از این رو نهج‌البلاغه که در میان شیعیان به برادر قرآن معروف است یکی از کتاب‌های مورد توجه شیعیان برای حفظ کردن بعد از قرآن بوده و بعد از قرآن، بیشترین نسخه‌های خطی، شرح و تفسیر را در فرهنگ اسلامی به خود اختصاص داده است و بسیاری از متون ادبی فارسی و عربی بعد از قرآن از نهج‌البلاغه تاثیر پذیرفته‌اند.

در موزه و کتابخانه حرم مطهر حضرت معصومه سلام الله علیها هم نسخ خطی بسیاری از این کتاب شریف وجود دارد که از نظر قدمت و ارزش های هنری دارای اهمیت است.

یکی از نسخ خطی نهج البلاغه که در موزه فاطمی به نمایش در آمده کتابچه خطی شرح یکی از خطبه‌های نهج البلاغه به خط نسخ ساده مربوط به دوره قاجار و سال ۱۲۸۹ هجری قمری است.

این نسخه خطی از شرح یکی از خطبه های نهج البلاغه به خط ابوالمعالی ابن محمد ابراهیم که از فقهای اصلی امامیه بود نوشته شده است که به خط خوش و دقت نظر شهرت داشته است.

این نسخه خطی دارای ۸۳ ورق با جلد چرمی به رنگ مشکی با نقوش ضربی ترنج و سر ترنج در ابعاد جلد ۱۰ × ۱۵ سانتیمتر و با سرلوح است و هر صفحه آن در ۸ سطر تنظیم شده است.

حاشیه کادر اصلی صفحات این نسخه خطی دارای دورگیری به رنگ شنجرف است و ذیل صفحات دارای راده نویسی به منظور ترتیب و تنظیم صفحات است.

در این نسخه شرح نهج البلاغه عبارت متن اصلی خطبه امیرالمؤمنین(ع) در یک سطر در بالای صفحه نوشته شده و شرح و توضیحات آن در ذیل سطر اصلی وجود دارد و این اثر کاملا سالم و بدون آسب دیدگی باقی مانده است.

گفتنی است این اثر هم اکنون در گنجواره علوم و هنر اسلامی، گنجینه اسلام و شیعیان، تالار عترت در موزه فاطمی در حال نمایش است.

کتابچه خطی شرح نهج البلاغه دوره قاجار در موزه فاطمی