مناطق آزاد؛مسکن لوکس برای غریبهها،حاشیهنشینی برای بومیها؟
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، مناطق آزاد ایران با وعده تبدیل شدن به قطب سرمایهگذاری، توسعه پایدار و صادراتمحور مدتهاست با چالشی تازه مواجهاند: انبوه پروژههای مسکن لوکس با سرمایه خارجی که نهتنها پاسخگوی نیاز مردم محلی نیست، بلکه قیمت زمین و خانه را از دسترس خارج کرده است.
قشم، کیش، چابهار و حتی ماکو، حالا بیشتر از آنکه محل زندگی باشند، به ویترینهایی پرزرقوبرق برای خریداران و سرمایهگذاران بخش مسکن بدل شده است. این اتفاق در حالی رخ میدهد که هنوز سازوکار مشخصی برای کنترل مالکیت، قیمتگذاری و انتفاع اجتماعی از این پروژهها وجود ندارد.
در سالهای اخیر، حضور سرمایهداران غیربومی در بازار مسکن و ساختمان مناطق آزاد کشور افزایش یافته است. پروژههایی که عمدتاً در قالب برجها، ویلاهای لوکس یا مجتمعهای تفریحی عرضه شده و میشود.
به گفته یک مشاور املاک فعال در یکی از جزایر جنوبی کشور، اغلب سرمایهگذاران علاقهای به ورود به پروژههای مشارکتی با مردم محلی ندارند. آنها زمین میخرند، پروژه را میسازند و با سود بسیار بالا میفروشند. این فرآیند بدون الزام مشخص به پاسخگویی در رابطه با تبعات آن صورت میگیرد.
به گزارش تسنیم، بررسی سایتهای مسکن نشان میدهد برخی آپارتمانها در جزیره کیش با قیمت هر مترمربع ۳۰۰ میلیون تومان آگهی شده است. مالک این واحد مسکونی ۸۵ متری قیمت آنرا ۲۵.۵ میلیارد تومان اعلام کرده است.
در شهرک صدف کیش، قیمتها تا حدودی متعادلتر از سایر مناطق است؛ آاپارتمان ۱۱۰ متری با قیمت ۱۴.۳ میلیارد تومان (هر متر مربع ۱۳۰ میلیون تومان)، واحد ۹۵ متری با قیمت ۱۰ میلیارد یعنی هر مترمربع حدود ۱۰۵ میلیون تومان و واحد ۶۳ متری با قیمت ۵.۵ میلیارد تومان (هر مترمربع کمی بیش از ۸۷ میلیون تومان) آگهی شده است.
در این شهرک همچنین یک واحد نوساز ۱۵۰ متری با قیمت ۲۰ میلیارد تومان در فایل فروش قرار گرفته است.
در بلوار مرجان آپارتمان ۱۱۰ متری ۱۹.۲ میلیارد تومان قیمتگذاری شده است. این واحد پارکینگ و انباری دارد و در طبقه ۱۱ واقع شده است. در برخی برجهای معروف قیمت هر مترمربع تا نیم میلیارد تومان نیز هست. در یکی از این برجها یک واحد آپارتمان ۱۱۰ متری با قیمت حدود ۴۷.۵ میلیارد تومان آگهی شده است؛ یعنی هر مترمربع حدود ۴۳۱ میلیون تومان! یک آپارتمان ۱۷۰ متری نیز با قیمت هر مترمربع حدود ۲۶۰ میلیون تومان آگهی شده است.
در یکی یدگر از برجها یک آپارتمان ۲۰۰ متری به قیمت هرمترمربع ۳۵۰ میلیون تومان و مجموع ۷۰ میلیارد تومان توسط مالک آن در فایل فروش قرار گرفته است.
به گزارش تسنیم، بازار مسکن چند سالی است در رکود تورمی با شیب ملایم به سر میبرد. در این وضعیت، افزایش سرمایهگذاری در پروژههای لوکس و گرانقیمت مسکن، آن هم بدون تناسب با نیاز ساکنان محلی، عملاً منجر به کاهش عرضه مسکن قابلتهیه برای بومیان شده است. کارشناسان معتقدند این شکاف، اگرچه از نظر مالی ممکن است برای برخی سرمایهگذاران و سازندگان سودآور باشد، اما در بلندمدت شکاف طبقاتی در این مناطق را افزایش میدهد.
مناطق آزاد بهطور خاص برای توسعه صادرات، جذب سرمایهگذاری و ارتقای معیشت مردم محلی طراحی شدهاند، اما وقتی بخش مسکن در این مناطق صرفاً به محملی برای سوداگری بدل میشود، این مأموریتها تحتالشعاع قرار میگیرد.
متاسفانه نبود ضوابط شفاف برای فروش زمین و مسکن به افراد غیربومی و اتباع خارجی، یکی از گرههای اصلی این مشکل است. در بسیاری از کشورها، سرمایهگذاری خارجی در بخش مسکن با محدودیتها یا مالیاتهای تنظیمی مواجه است تا منافع عمومی حفظ شود. اما در مناطق آزاد ایران، هنوز چنین سیاستهایی جدی گرفته نشدهاند.
بررسیها نشان میدهد با ادامه این روند، مناطق آزاد بیش از آنکه به اهداف اولیه خود یعنی ایجاد رونق اقتصادی، اشتغال و زندگی با کیفیت برسند، در مسیر شکلگیری بازارهای بسته و انحصاری حرکت میکنند. بازارهایی که در آن دسترسی به مسکن بهعنوان یکی از مولفههای اساسی در زندگی مردم نه بر اساس نیاز، بلکه صرفا بر پایه قدرت خرید تعیین میشود.
برای تعدیل این روند، لازم است سیاستهای بازدارنده و تنظیمگر شامل تعیین سقف مالکیت زمین برای افراد غیربومی، بهویژه مالیات بر خانههای خالی، الزام به فروش درصدی از پروژهها به ساکنان محلی و اعمال عوارض ویژه بر نقل و انتقال املاک در مناطق آزاد تدوین شود.
[انتهای پیام]
منبع: تسنیم