بهمحض اینکه تعرفههای ترامپ بر مغزهای روباه هندی میوزند، این سوپرفود به سوی بازارهای نو چشم دوخته است
مغزهای روباه بهدلیل تقاضای داخلی قوی و همزمان بازارهای نوظهور از تعرفههای ایالات متحده متاثر نشدهاند.
کاتیهر، هند – راوجیت سینگ، تاجر لباسهای چرمدار که در دنور، کلرادو ساکن است، در ماههای اخیر شروع به احساس فشار ناشی از تعرفه ۵۰ درصدی اعمالشده توسط رئیسجمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، بر کالاهای هندی کرده است.
این مرد ۵۰ ساله، اصالتاً اهل کلکته در شرق هند، به الجزیره گفت که افزایش قیمتهای خواربار، بودجه خانگی او را بههمریخته کرده و بهویژه تاثیر منفی بر میانوعده محبوب خانواده – مغزهای روباه، که بهطور رایج ماخانا نامیده میشوند – گذاشته است.
او گفت: «بودجه ماهانه به ۹۰۰ دلار رسیده است، در حالی که پیش از همهگیری فقط ۵۰۰ دلار بود، و تعرفهها اوضاع را وخیمتر کردهاند.»
او افزود که بستهای از مغزهای روباه تقریباً ۲۵ گرم (۰.۹ اونس) که پیش از این ۲ دلار قیمت داشت، در ماههای اخیر بهدو برابر رسیده و اکنون ۴ دلار قیمت دارد؛ همچنین قیمت سایر کالاهای اساسی خانگی، مانند عدس و برنج بسمتی، نیز افزایش یافته است.
مغزهای روباه پوستههای برشتهشده دانههای نیلبرگ هستند که در مناطق گرمسیری و نیمگرمسیری جنوب و شرق آسیا، بهویژه در هند، چین، نیپال و ژاپن، رشد میکنند. این مغزها سرشار از پروتئین، کلسیم، آنتیاکسیدانها و ویتامینها هستند و بهسرعت بهعنوان تقویتکنندههای مهم سیستم ایمنی شناخته شدهاند.
اما این مغزها از تأثیر تعرفههای ترامپ مستثنی نبودهاند: ابتدا رئیسجمهور آمریکا، ۲۵ درصد مالیات بر کالاهای هندی اعمال کرد و سپس بهدلیل واردات نفت روسیه توسط هند، که او گفت به تأمین مالی جنگ روسیه در اوکراین کمک میکند، این میزان را به ۵۰ درصد دو برابر کرد. این تعرفهها بهخصوص برای صنایعی که آمریکا بازار اصلی صادرات آنهاست، از جمله صنایع میگو، الماس و نساجی، ضربهای شدید وارد کرده است.
صادرانندگان مغزهای روباه شاهد کاهش فروش به ایالات متحده به میزان تا ۴۰ درصد بودهاند.
با این حال، در میانه بحران، برخی نیز نوید نوری امید را میبینند – مغزهای روباه هندی در حال یافتن بازارهای نوین و جایگزین هستند و تقاضای رو به رشد برای این سوپرفود در هند مشاهده میشود.
مرحله نوظهور
در هند، مغزهای روباه در مناطقی با سطح پایین، بهویژه در ایالت بیهار شرقی، کشت میشوند و بهعنوان منبع درآمد برای حدود ۱۵۰٬۰۰۰ کشاورز عمل میکنند. این کشور ۹۰ درصد از کل تولید جهانی را در اختیار دارد.
ایالت سالانه ۱۲۰٬۰۰۰ تن متریک دانه و ۴۰٬۰۰۰ تن مغزهای روباه برشتهشده را در مساحتی برابر با ۴۰٬۰۰۰ هکتار (۹۹٬۰۰۰ جریب) زمین تولید میکند.
کشت این محصول در مزارع کشاورزی کمعمق با عمقی حدود ۱٫۳ تا ۱٫۸ متر (۴ تا ۶ فوت) انجام میشود. این کار هزینهبر نیست، زیرا گیاهان جدید بهراحتی از بذرهای قدیمی جوانه میزنند.
فصل برداشت از اواسط ژوئیه آغاز شده و تا پایان نوامبر ادامه مییابد؛ در این دوره کارگران با ابزارهای سنتی مانند بامبوی شکافتهشده بهطرح شاخ و تورهای مناسب، بسته به اندازه دانهها، تمام سطح آبهای جمعشده در مزارع را برای جمعآوری دانهها جارو میکنند.
دانههای جمعآوریشده ابتدا در آفتاب خشک میشوند، سپس در یک قابلمهٔ سفالی یا آهنی گرم میگردند تا پوستهٔ بیرونی آنها شکننده شود. در نهایت دانهها با چکش ضربه میخورند تا «مخمانه» سفیدتر و قابلغذا آزاد شود که سپس دوباره برای به دست آوردن تردی نهایی برشته میشود.
در سال مالی ۲۰۲۴‑۲۵، هند حدود ۸۰۰ تن متریک مغزهای روباه را به کشورهایی مانند آلمان، چین، ایالات متحده و خاورمیانه صادر کرده است. اما ایالات متحده – که ۵۰ درصد از صادرات مغزهای روباه هند به آنجا میروند – بازار را تسلط دارد، گفت ستیجیت سینگ، مالک شرکتی بهنام شاکتی سوده آگرواونچرز که نیمی از کل صادرات این محصول سالم هندی را در اختیار دارد.
سیٹجیت به الجزیره گفت گردش کل صنایع – شامل بازار داخلی – حدود ۳٫۶ میلیارد روپیه (۴۰ میلیون دلار) است.
او افزود: «اما این بخش فرصتهای بزرگی دارد، چرا که هنوز در مرحلهٔ نوظهور است و محدود به جامعهٔ هندیتبار در بازارهای بینالمللی میباشد؛ بنابراین باید آگاهی دربارهٔ آن را هم در داخل کشور و هم در خارج گسترش دهیم.»
او گفت که در حال حاضر تقاضا از بازارهای جدیدی مانند اسپانیا و آفریقای جنوبی را میبیند که توسط جامعههندیتان در این کشورها و آگاهی از مزایای سلامت مغزهای روباه تقویت شده است.
کتان بنگانی، ۲۸ ساله، صادرکنندهٔ مغزهای روباه مستقر در کلکته، به الجزیره گفت که تقاضای داخلی برای این مغزها از زمان شیوع بیماری کووید‑۱۹ هر سال دو برابر شده است؛ چرا که مردم به مزایای سلامتی آن پی بردهاند.
او افزود که صادراتش به ایالات متحده، که حدود ۴۶ تن متریک بود، بهدلیل تعرفهها ۴۰ درصد کاهش یافته است. اما او نگران نیست و انتظار دارد این کاهش را با تقاضای رو به رشد در هند جبران کند.
در حقیقت، تقاضای بالای این محصول جذب چندین کارآفرین نوپا شده است.
از جملهٔ آنها، م.د. گلفراز، ۲۷ ساله، تولیدکننده و صادرکنندهٔ مغزهای روباه مستقر در روستای چارخی شهرستان پورنیا در ایالت بیهار است.
گلفراز به الجزیره گفت که فروش این شرکت از ۵٫۴ میلیون روپیه (۶۰٬۰۰۰ دلار) در سال ۲۰۱۹ به ۴۵ میلیون روپیه (۵۰۰٬۰۰۰ دلار) در سال مالی منتهی به مارس ۲۰۲۵ افزایش یافته است، که این بهدلیل تقاضای رو به رشد داخلی است.
بازار داخلی قوی
ماخاناها، که مغزهای روباه در هند بهطور رایج شناخته میشوند، در گذشته در آشپزخانههای هندی رایج بودند؛ اما همانند بسیاری از غذاهای سنتی، در برابر کمپینهای بازاریابی جذاب، برندینگ و طعمهای جذاب اسنکهای غربی و اسنکهای مدرن هندی، جای خود را از دست دادند.
پاندمی بهعنوان نعمتی در قالب یک برکت مخفی عمل کرد و مغزهای روباه را بهدلیل مزایای ایمنیزایی مجدداً محبوب ساخت. امروزه ماخاناها در قفسههای سوپرمارکتهای هندی یافت میشوند و طعمهایی از پرِیپری تا گوجهفرنگی ترش، پنیر، پیاز و خامه را در بر میگیرد.
سوجای ورما، ۴۳ ساله، مهندس نرمافزار در کلکته و بومی بیهار که در کودکی بهخاطر خوردن مغزهای روباه بزرگ شده است، به الجزیره گفت که هر روز صبحانه یک بشقاب این مغزها را به دو دخترش میدهد.
او گفت: «ما بهدنبال غذاهای بستهبندی شدهٔ گران هزینه میدویدیم که باعث خالی شدن جیبمان میشد. اما مغزهای روباه نه تنها ارزان هستند، بلکه برای سلامتی نیز مفیدند.»
دولت هندی نیز پتانسیل تجاری مغزهای روباه را شناسایی کرده است. اوایل امسال، این دولت تشکیل هیئت ماخانا را با سرمایه اولیه یک میلیارد روپیه (۱۱ میلیون دلار) اعلام کرد تا زنجیره ارزش را نهادیسازی کرده و آموزش، پشتیبانی فنی، تنظیم کیفیت و تسهیل صادرات را برای شرکتها فراهم کند.
این حرکت از سوی دولت هندی از بالا آغاز شده است: نخستوزیر نرهیندرا مودی در یک تجمع اوایل امسال گفت که روزهای بسیاری ماخانا میخورد و زمان آن رسیده که هند این سوپرفود را به جهان معرفی کند.
کشاورزان و کارگران نیز بهدلیل بازدهی بالاتر، از زراعت محصولات دیگر به تولید مغزهای روباه روی میآورند.
انیل کومار، استاد معاون در کالج کشاورزی بوهای پاسوان شاستری در پورنیا، بیهار، به الجزیره گفت که کارگرانی که دانهها را جمع میکنند، حدود ۲٬۰۰۰ روپیه (۲۲ دلار) در روز دریافت میکنند برای هر ۵۰ کیلوگرم (۱۱۰ پوند) جمعآوری شده. این مبلغ بیش از دو برابر ۷۰۰ تا ۹۰۰ روپیه (۸‑۱۰ دلار) است که معمولاً به کارگران غیرماهر در هند پرداخت میشود.
او گفت که تولید مغزهای روباه در سال ۲۰۱۰ محدود به ۵٬۰۰۰ هکتار (۱۲٬۰۰۰ جریب) زمین بود و به کشاورزان ۸۱ روپیه (۰٫۹ دلار) به ازای هر کیلوگرم پرداخت میشد. هماکنون، حدود ۴۰٬۰۰۰ هکتار (۹۹٬۰۰۰ جریب) زمین برای کشت این محصول استفاده میشود و کشاورزان ۴۵۰ روپیه (۵ دلار) به ازای هر کیلوگرم دریافت میکنند.
ستیاجیت، از شاکتی سوده آگرواونچرز، گفت: «تعرفهها به ما آسیبی نخواهند رساند، زیرا تقاضا بهصورت جهانی در حال افزایش است.»